|
مقدمه:
 نظمدهی به محیط همواره از معمولترین و در عین حال پیچیدهترین فعالیتهای بشر بوده است. بر این اساس نظم بخشیدن به شهرها از زمان پیدایش آنها مطرح بوده و رفته رفته با گسترش جوامع و ابعاد شهرها این مساله اهمیت روزافزون یافته است. در کشورهای غربی طی قرون گذشته و در بسیاری از کشورهای شرقی طی دهههای گذشته فعالیتهایی در جهت سامان بخشیدن به امور شهری انجام شده است. سابقهی طولانی برنامهریزی شهری در کشورهای صنعتی موجب شده تا در حال حاضر پیشرفتهترین و منظمترین شهرها در کشورهای صنعتی استقرار یافته باشند.
در کشور ما نیز توجه به نظم و نسق بخشیدن به شهرها از دههی ۴۰ با ارایهی اولین طرح جامع تهران آغاز شد. تاکنون طرحها و برنامههای مختلفی برای این کلانشهر تدوین و تصویب شده است که جدیدترین آنها «طرح جامع جدید تهران» در سال ۱۳۸۵ میباشد.
بررسی محتوا و روح حاکم بر طرحهای تهیه شده نشان میدهد که...
|
شهر جايي است كه مركز كليه فعاليت هاي اقتصادي ، اجتماعي ، فرهنگي و سياسي است و اغلب ساكنين آن از طريق اشتغال در فعاليت هاي صنعتي و يا خدماتي امرار معاش مي كنند ، گرچه قسمت عمده شهرها را مناطق مسكوني تشكيل مي دهد ، اما بخش هاي ديگري چون خدمات و فضاي سبز نيز در آنها ديده مي شود . مناطق داخل شهر را از نظر نقش به بخش هاي مسكوني ، صنعتي ، خدماتي ، فضاي سبز و نظاير آن تقسيم مي كنند . تمامي اين عارضه هاي شهري و به عبارتي عارضه هاي مربوط به انسان با استفاده از معيارهاي مخصوص خود در روي عكس هاي هوايي شناسايي مي شوند و اطلاعات بسيار زيادي درباره موقعيت و اندازه هر كدام از پديده هاي شهري استخراج مي گردد كه به امر برنامه ريزي شهري كمك شاياني مي نمايد . 
یکی از جنبه های تناقض آمیز و در عین حال با اهمیت در زندگی شهری ، در داخل بافت های قدیمی و هسته های اصلی شهر اتفاق می افتد که آن نیز به جابه جایی گروه های اجتماعی (و در اصل و به بیان کلی به جابه جایی طبقاتی) مربوط می شود. 
آنچه که امروزه در علوم زمین مطرح است توجه به جنبه کاربردی آن است . افزایش سریع جمعیت و محدودیت منابع غذایی و معدنی ، چنان مشکلاتی را برای انسان به وجود آورده است که امر برنامه ریزی به عنوان یک ضرورت برای همه کشورها تلقی می شود . تخلیه روستاها ، گسترش شهرها ، و گرایش به زندگی شهر نشینی با توجه به مسائل خاص خود به ویژه در کشورهای جهان سوم از چنان پیچیدگی هایی برخوردار است که بی توجهی به آن بر مشکلات اقتصادی ، اجتماعی آنان خواهد افزود ، از این جهت برای دستیابی به یک روند توسعه متعادل ، مطالعات و پژوهش های جغرافیایی هم می تواند راهگشا باشد . 